การจัดการนวัตกรรม

จุดประสงค์ของการศึกษา:

เพื่อศึกษาความเป็นไปได้สำหรับการประยุกต์ใช้ระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage System: ESS) ด้วยแบตเตอรี่แบบ Redox Flow Battery ร่วมกับโรงไฟฟ้าต่างๆ ในเครือ CKPower เพื่อเพิ่มขีดความสามารถและโอกาสในการจำหน่ายไฟฟ้า

ประโยชน์ต่อองค์กร:

1. เพิ่มโอกาสในการจำหน่ายไฟฟ้าในช่วงที่มีความต้องการสูง เช่น ขายไฟฟ้าช่วงเวลากลางคืน ขายไฟฟ้าในรูปแบบ Firm PPA
2. ยกระดับภาพลักษณ์องค์กรด้านนวัตกรรมพลังงานสะอาด ผ่านการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีระบบกักเก็บพลังงาน
3. สนับสนุนนโยบาย Net Zero ของภาครัฐ โดยประสิทธิภาพการใช้พลังงานหมุนเวียน และลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล
4. ลดความเสี่ยงในการนำเข้าไฟฟ้าจากภายนอก และลดการพึ่งพาไฟฟ้าจากโครงข่ายหลัก (grid) กรณีมีความเสี่ยงที่เกิดความผันผวนของการผลิตไฟฟ้า
5. ช่วยให้การจ่ายไฟฟ้ามีความสม่ำเสมอและเสถียรมากขึ้น ทำให้สามารถบริหารจัดการพลังงานได้ใกล้เคียงไฟฟ้าแบบต่อเนื่อง (firm) มากขึ้น
6. สำหรับโรงไฟฟ้าพลังน้ำ ระบบนี้ช่วยเสริมความมั่นคงของระบบไฟฟ้า โดยเฉพาะในช่วงที่โรงไฟฟ้าหยุดเดินเครื่องเพื่อซ่อมบำรุง (overhaul) ช่วยลดการนำเข้าไฟฟ้าในช่วงเวลาดังกล่าว และรักษาความต่อเนื่องในการจ่ายไฟฟ้า

ประโยชน์ต่อผู้มีส่วนได้เสีย:

1. ลูกค้าและผู้ใช้ไฟฟ้า ได้รับไฟฟ้าที่มีความมั่นคงและต่อเนื่องทั้งกลางวันและกลางคืน
2. ผู้ถือหุ้นและนักลงทุน มีความเชื่อมั่นในศักยภาพของบริษัท ในการพัฒนาเทคโนโลยีที่สนับสนุนการเติบโตของพลังงานสะอาดในระยะยาว
3. ชุมชนและสังคม ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการใช้พลังงานหมุนเวียนร่วมกับระบบกักเก็บพลังงาน
4. ภาครัฐ : สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดของประเทศ และเสริมบทบาทของประเทศในด้านพลังงานหมุนเวียนในระดับภูมิภาค

วิธีการศึกษา

1. ศึกษารูปแบบความต้องการใช้ไฟฟ้าและความเหมาะสมของเทคโนโลยีแบตเตอรี่แบบ Redox Flow ของโรงไฟฟ้าต่างๆ ในเครือ
2. ศึกษาวิเคราะห์ต้นทุนและความคุ้มค่า (Cost & Feasibility) ในด้านต่าง ๆ
3. ประเมินประสิทธิภาพการกักเก็บพลังงานและอายุการใช้งานของระบบ
4. ดำเนินการศึกษาเชิงเอกสารควบคู่กับการวิจัยและพัฒนา เพื่อกำหนดขนาดและคุณสมบัติของระบบให้เหมาะสมต่อการใช้งาน

ผลจากการศึกษาความเป็นไปได้เบื้องต้น

1. การประยุกต์ระบบแบตเตอรี่ ร่วมกับโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ ช่วยขยายขีดความสามารถในการขายไฟในช่วงกลางคืน
2. ช่วยลดค่าไฟฟ้ากรณีที่ต้องมีการนำเข้าไฟฟ้า เมื่อโรงไฟฟ้าไม่สามารถผลิตไฟใช้ในโครงการได้เพียงพอ

บริษัทพัฒนา CKP Forecasting System: XHPP Inflow Forecasting (2024) ซึ่งเป็นระบบพยากรณ์ด้านอุตุ-อุทกวิทยา พัฒนาภายใต้ความร่วมมือกับ DHI A/S (Danish Hydraulic Institute) ประเทศเดนมาร์ก เพื่อยกระดับระบบพยากรณ์ด้านอุตุ-อุทกวิทยา (Hydrometeorological Monitoring and Forecasting System: HMFS) เดิมที่พัฒนาร่วมกับ Compagnie Nationale du Rhône (CNR) ประเทศฝรั่งเศส ในปี ค.ศ. 2018 ให้ทันสมัย เพิ่มประสิทธิภาพและความปลอดภัยการดำเนินงานของโรงไฟฟ้าพลังน้ำไซยะบุรี

ระบบใหม่นี้ผสานข้อมูลสภาพอากาศและปริมาณน้ำแบบปัจจุบัน (Real-time) เข้ากับเทคนิคการสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ (Mathematical models) ที่เป็นนวัตกรรมและเทคโนโลยีล้ำสมัย เพื่อพยากรณ์ปริมาณน้ำไหลเข้าโรงไฟฟ้าได้อย่างแม่นยำ ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญต่อการวางแผนผลิตพลังงานที่มีประสิทธิภาพและการดูแลสิ่งแวดล้อม อีกทั้งระบบนี้ยังช่วยเสริมสร้างความปลอดภัยต่อสาธารณะโดยการพยากรณ์แนวโน้มสถานการณ์น้ำท่วมที่อาจเกิดขึ้นทั้งในพื้นที่เหนือและท้ายน้ำของโรงไฟฟ้าพลังน้ำไซยะบุรี

จุดเด่นของระบบใหม่

1. แน่น “ข้อมูลหลายจุด ผ่านการตรวจสอบ เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการพยากรณ์” คือ ข้อมูลมีปริมาณมากและหลากหลาย เพียงพอสำหรับการวิเคราะห์คำนวณ บริษัทอาศัยข้อมูลเรียลไทม์จากเครือข่ายจาก 15 เป็น 19 สถานี ในปี 2568 เพื่อตรวจวัดปริมาณน้ำฝน ระดับน้ำ และอัตราการไหลของน้ำ ที่ติดตั้งทั่ว สปป.ลาว เสริมด้วยข้อมูลสภาพอากาศ ข้อมูลดาวเทียมติดตามสถานการณ์น้ำในประเทศใกล้เคียง จากนั้นข้อมูลที่ครอบคลุมหลากหลายเหล่านี้จะนำมาตรวจสอบคุณภาพข้อมูลและปรับปรุงความคลาดเคลื่อนของข้อมูลให้สมบูรณ์ก่อนนำมาใช้ในระบบพยากรณ์เพื่อความมั่นใจในคุณภาพและความต่อเนื่องของข้อมูล
2. แม่น "รองรับการพยากรณ์แบบกลุ่มเพื่อลดความไม่แน่นอน" คือ ข้อมูลคาดการณ์ปริมาณน้ำของระบบมีความถูกต้องแม่นยำ ระบบอาศัยแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ที่สร้างจากข้อมูลสำรวจท้องน้ำล่าสุด เป็นนวัตกรรมและเทคโนโลยีล้ำสมัย นอกจากนี้ระบบที่พัฒนาขึ้นรองรับการพยากรณ์แบบกลุ่ม (Ensemble Forecasts) ลดความไม่แน่นอนในการพยากรณ์เพื่อประมาณการน้ำต้นทุนผลิตพลังงานและเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานของโรงไฟฟ้าได้ ระบบพยากรณ์นี้จึงสามารถคาดการณ์ปริมาณน้ำเพื่อนำไปวางแผนการผลิตได้อย่างแม่นยำ อีกทั้งมีการเชื่อมโยงและตรวจสอบคุณภาพข้อมูลตลอดเวลา โดยการอิงอาศัยข้อมูลจริงล่าสุดจากจากจุดสถานีตรวจวัดใกล้เคียง
3. เร็ว “ข้อมูลเรียลไทม์และระบบอัตโนมัติ เพิ่มความรวดเร็วในการวางแผนผลิตไฟฟ้า” คือ ข้อมูลทันสมัยเป็นปัจจุบันเสมอทำให้ผู้วางแผนการผลิตได้รับข้อมูลทันต่อสถานการณ์ ทำให้การดำเนินการภายใต้สถานการณ์ต่างๆ รวมถึงการตัดสินใจในการวางแผนการผลิตเป็นไปด้วยความรวดเร็ว โดยกระบวนการพยากรณ์ทั้งหมดเป็นแบบอัตโนมัติ ตั้งแต่การดาวน์โหลดข้อมูลดาวเทียม ข้อมูลสภาพอากาศ การจำลองสภาพอุทกวิทยา และแสดงผลลัพธ์ผ่านระบบ ซึ่งระบบอัตโนมัตินี้จะช่วยเพิ่มความรวดเร็วการพยากรณ์ ลดภาระการทำงานและความผิดพลาดจากมนุษย์ และสนับสนุนการตัดสินใจได้อย่างทันท่วงที
4. ไกล "รองรับการพยากรณ์ระยะกลางถึง 15 วันล่วงหน้า" คือ สามารถพยากรณ์ปริมาณน้ำได้ล่วงหน้านานขึ้นหลายวัน โดยอาศัยแบบจำลองอุทกวิทยา (Global Hydrological Model: GHM) ของ DHI A/S และ MIKE+ River Models ทำให้สามารถพยากรณ์ปริมาณน้ำในระยะกลางได้ถึง 15 วันล่วงหน้า จากระบบเดิมที่ 12 วัน ทำให้ระบบพยากรณ์นี้สามารถคาดการณ์ปริมาณน้ำที่ทำให้สามารถวางแผนการผลิตล่วงหน้าได้นานกว่าเดิม

ภาพรวมการทำงานของระบบ

ระบบ CKP Forecasting System: XHHP Inflow Forecasting

แน่น

ข้อมูลเรียลไทม์จากเครือข่าย 15 สถานีตรวจวัดปริมาณน้ำฝนที่ติดตั้งทั่วสปป.ลาว รวมกับข้อมูลสภาพอากาศและข้อมูลดาวเทียมติดตามสถานการณ์น้ำในประเทศใกล้เคียง

ข้อมูลเรียลไทม์จากสถานีตรวจวัดระดับน้ำและปริมาณน้ำฝน

ระบบควบคุมและเก็บข้อมูลระยะไกล SCADA

ปริมาณน้ำฝนจากการพยากรณ์

สังเกตการณ์จากดาวเทียมภาพถ่ายจากดาวเทียม

แม่น

ระบบอาศัยแบบจำลองทองคณิตศาสตร์ที่สร้างจากข้อมูลสำรวจท้องน้ำล่าสุดสามารถคาดการณ์ปริมาณน้ำเพื่อนำไปวางแผนการผลิตได้อย่างแม่นยำ

ฐานข้อมูล (Data Base)

เร็ว

ข้อมูลเรียลไทม์ แสดงผลลัพธ์ผ่านระบบอัตโนมัติเพื่อทคว่มรวดเร็วการพยากรณ์

โมเดลนำเข้าข้อมูลและประมวลผล

ไกล

รองรับการพยากรณ์ระยะกลางถึง 15 วันล่วงหน้า

วางแผนการผลิตไฟฟ้าล่วงหน้าได้นานกว่าเดิม

ระบบนี้ยังสามารถต่อยอดเพื่อสร้างแบบจำลองการพัดพาตะกอน ซึ่งการพัดพาตะกอนเป็นกลไกสำคัญสำหรับความยั่งยืนของแม่น้ำโขง ช่วยให้บริษัทสามารถติดตามศึกษาพฤติกรรมการระบายตะกอนและรวมถึงประเมินผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น เพื่อสนับสนุนความยั่งยืนของแม่น้ำโขงในระยะยาว

ปัจจุบัน ระบบ CKP Forecasting System ถูกนำมาใช้สำหรับโรงไฟฟ้าพลังน้ำไซยะบุรี และมีแผนการขยายผลไปใช้กับโรงไฟฟ้าพลังน้ำ น้ำงึม 2 และโครงการไฟฟ้าพลังน้ำหลวงพระบางในอนาคต

แผนการพัฒนา CKP Forecasting System : XHPP Inflow Forecasting (2566-2569)

ทั้งหมดนี้เป็นการพัฒนาต่อยอดนวัตกรรมสู่การลงมือปฏิบัติเพื่อการบริการจัดเพิ่มประสิทธิภาพผ่านระบบ CKP Forecasting System: XHPP Inflow Forecasting ในการผลิตไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าพลังน้ำ ระบบนี้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของบริษัทต่อการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด ด้วยการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ช่วยเพิ่มความปลอดภัย เพิ่มประสิทธิภาพ และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังสนับสนุนความมุ่งมั่นของบริษัทในการใช้พลังงานน้ำเป็นแหล่งพลังงานที่ยั่งยืนและสอดคล้องกับการขับเคลื่อนระดับโลกเพื่อบรรลุสังคมคาร์บอนต่ำ

แนวคิด

เดิมการหล่อลื่นจุดสัมผัสของ Disconnecting Switch (DS) ใช้วิธีนำแปรงลูกกลิ้งสำหรับทาสียึดหรือผูกติดกับไม้ Hot Stick แล้วชโลมน้ำมันหม้อแปลงเก่าเพื่อใช้เป็นสารหล่อลื่น ซึ่งวิธีดังกล่าวมีข้อจำกัดด้านพื้นที่ในการปฏิบัติงาน ทำให้ไม่สะดวกต่อผู้ปฏิบัติงาน ใช้ระยะเวลาในการทำงานมากขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงด้านความปลอดภัย เนื่องจากผู้ปฏิบัติงานต้องอยู่ใกล้บริเวณไฟฟ้าแรงสูง

จุดเด่นของนวัตกกรรม่

การพัฒนาทักษะด้านการแก้ไขปัญหาและการปรับปรุงอุปกรณ์ของผู้ปฏิบัติงาน ช่วยยกระดับศักยภาพบุคลากร เพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน ลดระยะเวลาในการทำงาน และเสริมสร้างความปลอดภัยในการซ่อมบำรุงอุปกรณ์ใน Nabong Substation พร้อมทั้งสามารถต่อยอดองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้กับอุปกรณ์อื่นทั้งภายในและภายนอกสถานีไฟฟ้าได้อย่างเป็นรูปธรรม

ผลการดำเนินงานด้านนวัตกรรมโดยรวม

นวัตกรรมและนวัตกรองค์กรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการผลิตและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

พลังงาน ทรัพยากร และค่าใช้จ่ายที่ลดลงจากการใช้นวัตกรรม